Nowe obiady w szkolnych stołówkach na Podkarpaciu od 1 września

Już 1 września obiady wydawane w szkolnych stołówkach na Podkarpaciu zostaną objęte nowymi, ministerialnymi zasadami. Przepisy zmieniające zasady żywienia zbiorowego resort zdrowia podpisał jeszcze zimą, a obejmą one placówki w całym kraju — od wielkich miast, jak Rzeszów, Przemyśl, Krosno czy Tarnobrzeg, po najmniejsze gminy. Dla rodziców kluczowe jest to, co w praktyce trafi na talerze ich dzieci, a dla samorządów — kto za to zapłaci.

Co się zmieni w jadłospisie

Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r., opublikowane w Dzienniku Ustaw jako poz. 197, zastępuje obowiązujące od dekady przepisy „sklepikowe”. Najważniejsza zmiana to obowiązek podania co najmniej raz w tygodniu obiadu na bazie nasion roślin strączkowych, przyrządzonego bez żadnych produktów odzwierzęcych. To jednak nie oznacza pożegnania z mięsem — wręcz przeciwnie, w każdym tygodniowym jadłospisie musi znaleźć się dwie porcje świeżego mięsa oraz co najmniej jedna porcja ryby.

Czytaj teżWiar podmywa drogę pod Przemyślem. Jest przetarg na ratunek

Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu mają być gotowane na wywarach warzywnych, choć w pozostałe dni wywary mięsne pozostają dozwolone. Ograniczona zostanie także liczba potraw smażonych — maksymalnie dwie w tygodniu, a do smażenia dopuszczalny ma być wyłącznie rafinowany olej rzepakowy lub oliwa. Nowością jest obowiązek przygotowania roślinnej alternatywy dla uczniów niespożywających produktów odzwierzęcych w dni, gdy w menu pojawia się mięso lub ryba. Woda ma być napojem pierwszego wyboru, a produkty z zamkniętego katalogu — od pieczywa po słodkie płatki — muszą spełniać limity zawartości cukru, soli i tłuszczu.

Samorządy: kolejne zadanie bez pieniędzy

Zmiany nie wchodzą w próżnię. W piątek przed rozpoczęciem roku szkolnego w Rzeszowie odbyła się konferencja podkarpackich polityków PiS, którzy krytykowali zarówno reformę programową „Kompas Jutra”, jak i właśnie nowe zasady żywienia. Posłanka Ewa Leniart wskazywała, że dostosowanie jadłospisów, zakupów i umów z firmami cateringowymi oznacza dla szkół nowe obowiązki, na które państwo nie przekazało środków.

– Wiąże się to z dodatkowymi kosztami po stronie organów prowadzących szkoły. Na to szkoły nie otrzymują żadnych środków finansowych – mówiła posłanka.

Podobne wątpliwości zgłaszał wicemarszałek województwa podkarpackiego Karol Ożóg, który zwracał uwagę, że nowe menu wymaga także przeszkolenia pracowników kuchni. Jak argumentował, dzieci niekoniecznie będą chciały sięgać po dania z diety bezmięsnej i zupy na warzywnych wywarach, dlatego posiłki muszą pozostać smaczne i atrakcyjne. Radna sejmiku Kamila Piech mówiła natomiast o kosztach zmian w stołówkach w szerszym kontekście obciążeń nakładanych na samorządy.

Skąd ta zmiana

Za nowymi przepisami stoi troska o dietę dzieci, która — jak pokazują badania — odbiega od zaleceń ekspertów. Przytaczane przez Polską Agencję Prasową wyniki badania PITNUTS 2024 wskazują na zbyt małe spożycie warzyw, ryb i roślin strączkowych oraz niedobory błonnika, wapnia i witamin D i E, przy nadmiernym udziale cukru w diecie. Resort zdrowia wpisuje nowe zasady w założenia tzw. diety planetarnej, łączącej troskę o zdrowie z ograniczeniem wpływu żywienia na środowisko.

Ministerstwo nie przewidziało jednak osobnej dotacji na wdrożenie nowych wymogów. Wsparciem mają być bezpłatne jadłospisy, przepisy i materiały udostępniane przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, a ewentualne dodatkowe koszty organizacji żywienia — w tym zmiany stawek za obiady — pozostaną w gestii placówek i ich organów prowadzących.

Zmiany to nie tylko talerz

Nowe zasady żywienia to jeden z elementów szerszych zmian, które od 1 września obejmą polską szkołę. Wraz z rokiem szkolnym startuje obowiązkowa edukacja zdrowotna, wdrażane są kolejne etapy reformy programowej „Kompas Jutra”, a placówki wprowadzą też nowe regulacje dotyczące korzystania z telefonów. Rodzice mogą się zatem spodziewać, że najbliższe miesiące upłyną pod znakiem adaptacji do nowych zasad — także tych przy szkolnym talerzu.

Źródła

• Ministerstwo Zdrowia — komunikat o rozporządzeniu „sklepikowym”
• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej — nowe rozporządzenie a żywienie w przedszkolu i stołówce szkolnej
• Polskie Radio Rzeszów — PiS krytykuje reformę „Kompas Jutra”
• To Rzeszów — podkarpacki PiS krytykuje reformę; sprawdzamy zarzuty
• Rzeszów News — materiał źródłowy o nowych zasadach w stołówkach