Ekomuzeum „Na Wypale” w Komańczy: radni wstrzymują dzierżawę
Rada Gminy Komańcza nie podjęła jeszcze decyzji o przedłużeniu na 15 lat dzierżawy gruntu, na którym działa Ekomuzeum Węgla Drzewnego „Na Wypale” w Radoszycach. Głównym zarzutem radnych jest dym z wypału węgla drzewnego, który ma uciążliwie zadymiać okolicę. Twórcy obiektu odpowiadają, że pokazy są minimalne, a obecna umowa wygasa za rok i blokuje rozwój oraz pozyskiwanie grantów. Ekomuzeum zdobyło tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego Podkarpacia 2026.
Rada Gminy Komańcza nie podjęła jeszcze decyzji o przedłużeniu dzierżawy gruntu, na którym stoi Ekomuzeum Węgla Drzewnego „Na Wypale” w Radoszycach. Sprawę radni omawiali na 37. nadzwyczajnej sesji. Zastrzeżenia dotyczą dymu, który – jak mówił jeden z radnych – zadymiał dolinę od Komańczy aż po sam wypał.
Radni boją się dymu, twórcy mówią o jednym piecu naraz
Jeden z radnych stwierdził, że przy takim zadymieniu nie chciałby mieszkać w tej okolicy, bo musiałby trzymać okna zamknięte. Współtwórca ekomuzeum Paweł Łabaj odpowiada, że w tym samym czasie nigdy nie działały cztery piece. Jak przekonywał radnych, wypala się maksymalnie jeden na raz, a pokazy prowadzone są w minimalnych ilościach.
Czytaj teżWojewoda unieważniła uchwałę ws. wieży na BaranówceŁabaj twierdzi też, że radni traktują działalność obiektu jak przemysł, podczas gdy chodzi o pokazanie procesu pirolizy, ochronę dziedzictwa i przekazanie wiedzy o zawodzie smolarza. Według twórców część krytyków w ogóle nie odwiedziła tego miejsca. Ekomuzeum ma certyfikat ISO, który pozwala prowadzić profesjonalne szkolenia z wypalania węgla drzewnego, a w planach jest wpisanie tej profesji na krajową listę dziedzictwa niematerialnego.
Umowa wygasa za rok, a granty wymagają pięciu lat
Obecna dzierżawa kończy się za rok. Łabaj mówi o „niepewności jutra” i o słabym komforcie psychicznym prowadzenia muzeum. Jego zdaniem krótki termin uniemożliwia rozwój i pozyskiwanie funduszy, bo wiele projektów i grantów wymaga dysponowania gruntem przez co najmniej pięć lat.
Ekomuzeum realizuje obecnie projekt dla Ministerstwa Edukacji Narodowej, w którym uczy młodzież procesów pirolizy. Kolejne inicjatywy są jednak niepewne. Twórcy oceniają, że odwlekanie decyzji przez Radę Gminy Komańcza jest dla nich destrukcyjne.
Ponad 30 tysięcy turystów i zagraniczne media
Obiekt zdobył tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego Podkarpacia 2026 oraz Certyfikat POT. Według źródła w ubiegłym roku odwiedziło go ponad 30 tysięcy turystów, a w bieżącym sezonie liczby są jeszcze wyższe. Ekomuzeum zatrudnia 14 osób z okolicy, a jego ruch przekłada się na przychody agroturystyk i lokalnej gastronomii.
Zainteresowanie wykracza poza Polskę. Niedawno w Radoszycach pojawiła się chińska telewizja państwowa. Ekomuzeum działa od lipca 2023 roku z inicjatywy Fundacji Ramię w Ramię nad Osławą i leży przy drodze wojewódzkiej 892 między Komańczą a Cisną.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Rzeszowie.
Powiązane materiały
MPEC buduje nowe przyłącza cieplne w Rzeszowie mimo sezonu grzewczego
Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Rzeszowie prowadzi budowę nowych przyłączy cieplnych, mimo że sezon grzewczy już trwa. Inwestycje obejmują dwa magazyny z częściami biurowo-socjalnymi i cztery wielopiętrowe budynki wielorodzinne na osiedlach Przybyszówka, Paderewskiego i Staromieście. Dzięki armaturze odcinającej prace można prowadzić bez przerw w dostawach ciepła do pozostałych odbiorców. Po ich zakończeniu system ma dostarczyć ciepło do ponad 230 nowych mieszkań.
ZTM pyta rzeszowian o komunikację. Uwagi do 2 listopada
Zarząd Transportu Miejskiego w Rzeszowie rozesłał do rad osiedli pisma z prośbą o wnioski i uwagi dotyczące funkcjonowania komunikacji miejskiej. Rada Osiedla Staroniwa zbiera zgłoszenia mieszkańców do końca października, a postulaty mają trafić do dyrektora **ZTM** do 2 listopada 2026 roku. To kolejna runda konsultacji po tym, jak w maju 2026 roku przesunięto wdrożenie nowej siatki połączeń zaplanowanej na 1 lipca.
AIMieszkania SIM w Rzeszowie: nowa punktacja w naborze
Pierwszego dnia naboru na mieszkania SIM przy ul. Wołyńskiej w Rzeszowie liczba wniosków przekroczyła liczbę lokali w pierwszym etapie budowy, który obejmuje około 150 mieszkań. Nabór trwa do 30 października 2026 r. do godz. 15:00, a o miejscu na liście najemców decyduje liczba punktów. Rada Miasta Rzeszowa przyjęła nową uchwałę po unieważnieniu poprzedniej przez wojewodę i przebudowała taryfikator punktów.
AI
